ti le ca cươc - Kinh tế Việt Nam phát triển trên nền tảng vững chắc

Năm 2023, nền kinh tế tiếp tục bị “bủa vây” bởi những khó khăn từ sự xung đột địa chính trị giữa các nước, lạm phát leo cao, thương mại và đầu tư toàn cầu sụt giảm… Tuy vậy, kinh tế Việt Nam vẫn vượt qua các “cơn gió ngược”, trở thành điểm sáng tăng trưởng kinh tế. Nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng chia sẻ với phóng viên báo Thời Nay một số góc nhìn.
0:00/0:00
0:00
Các hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch đẩy mạnh thu hút khách trong nước và quốc tế. Ảnh: HẢI ANH
Các hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch đẩy mạnh thu hút khách trong nước và quốc tế. Ảnh: HẢI ANH
ti le ca cươc - Kinh tế Việt Nam phát triển trên nền tảng vững chắc ảnh 1

Phóng viên (PV): Nhìn lại năm 2023, dù đối mặt với nhiều khó khăn, song kinh tế Việt Nam vẫn vượt qua các “cơn gió ngược”, trở thành điểm sáng tăng trưởng kinh tế trong khu vực. Bộ trưởng nhìn nhận như thế nào về kết quả này?

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: Từ đầu năm 2023, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực biến động phức tạp, khó lường… nền kinh tế nước ta đã vững vàng vượt qua khó khăn, thách thức, tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện trên các lĩnh vực và là điểm sáng trong bức tranh toàn cầu.

Những kết quả đạt được đó là nhờ nhiều yếu tố. Quan trọng nhất là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng, nỗ lực phấn đấu của người dân, doanh nghiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Nước ta đã ứng phó, thích ứng hiệu quả, khá thành công với bối cảnh, tình hình mới, được các tổ chức quốc tế, tổ chức xếp hạng tín nhiệm đánh giá cao.

Nổi bật là nắm chắc tình hình thực tiễn, phản ứng chính sách chủ động…; kiên định, bản lĩnh, không dao động trước thách thức; chuyển hướng trọng tâm kịp thời trong chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy tăng trưởng gắn với duy trì ổn định kinh tế vĩ mô; nỗ lực của doanh nghiệp, người dân để ứng phó, thích ứng từ bối cảnh. Từng bước khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhất là các động lực, mô hình tăng trưởng mới theo xu thế phát triển. Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công… Chủ động tìm kiếm, tranh thủ cơ hội hợp tác, xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư, chuỗi cung ứng trong khu vực, toàn cầu để thu hút các dự án quy mô lớn, hiện đại trong ngành chế biến, chế tạo, các ngành, lĩnh vực công nghiệp mới. Từng bước khắc phục khó khăn, thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn; đồng thời nâng cao năng lực nội tại làm động lực tăng trưởng kinh tế nhanh hơn trong trung và dài hạn.

PV:Năm 2024, Quốc hội đặt mục tiêu tăng trưởng trong khoảng 6-6,5%. Đây được xem là mục tiêu tương đối cao, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn. Vậy theo Bộ trưởng, đâu sẽ là động lực và thuận lợi, đâu là khó khăn trong năm nay?

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: Về thuận lợi, thời cơ, quy mô, tiềm lực của nền kinh tế không ngừng được mở rộng qua gần 40 năm đổi mới; nước ta đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm quản lý, ứng phó với những biến động của tình hình thế giới, khu vực. Các yếu tố nền tảng về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo... tiếp tục được nâng lên, nhất là Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi) tại kỳ họp đầu năm 2024, từng bước đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển đất nước và thực tiễn phát sinh. Thể chế liên kết vùng có bước đột phá rõ nét, cũng như đã cơ bản hoàn thành công tác quy hoạch, xác định định hướng phát triển vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên, nhằm phát huy tiềm năng của từng vùng, từng địa phương.

Hoạt động đối ngoại, ngoại giao cấp cao, ngoại giao kinh tế là điểm sáng nổi bật, đạt được những thành tựu quan trọng, có ý nghĩa lịch sử. Đặc biệt là, đã tiếp đón thành công chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Joe Biden, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình; nâng tầm quan hệ với Mỹ lên Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình, hợp tác và phát triển, nâng tầm quan hệ với Nhật Bản lên Đối tác chiến lược toàn diện. Qua đó, mở ra cơ hội mới trên nhiều ngành công nghiệp mới như chíp, bán dẫn, văn hóa…

Tuy nhiên, năm 2024, dự báo các rủi ro tiềm ẩn từ môi trường chính trị - kinh tế thế giới vẫn hiện hữu và tiếp tục tác động tiêu cực lên triển vọng phục hồi tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Theo đó, cơ cấu cầu thế giới thay đổi theo hướng tới “tiêu dùng xanh” tạo ra thách thức không nhỏ đối với các sản phẩm của Việt Nam trong việc đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn, nguồn gốc xuất xứ… từ đó tham gia sâu vào chuỗi giá trị mới. Thách thức đối với liên kết vùng sẽ còn phức tạp nếu không sớm xác định và triển khai các biện pháp đặc thù.

Trong bối cảnh đó, sản xuất, kinh doanh, đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn; sức chống chịu của doanh nghiệp bị bào mòn, hậu quả và tác động của dịch Covid-19 tiếp tục kéo dài; nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân còn khó khăn... Thiên tai, biến đổi khí hậu có thể phức tạp hơn, tác động ngày càng mạnh tới các hoạt động kinh tế - xã hội, trong đó có sản xuất lương thực, cấp nước cho phát điện, sản xuất, chăn nuôi… Các vấn đề an ninh mạng, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, dịch bệnh... luôn thường trực, diễn biến khó lường hơn.

PV:Xin Bộ trưởng cho biết về các giải pháp để thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi?

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: Ngay trong những ngày đầu năm 2024, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 01/NQ-CP để chỉ đạo, yêu cầu các cấp, các ngành tiếp tục đoàn kết, nỗ lực tối đa, hành động quyết liệt, hiệu quả, sáng tạo hơn, quán triệt tinh thần chủ đề “Kỷ cương, trách nhiệm; chủ động, kịp thời; tăng tốc, sáng tạo; hiệu quả, bền vững”, trong đó, ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn.

Vì vậy, thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương cần chủ động tham mưu, ban hành và thực hiện đồng bộ, linh hoạt, hiệu quả các giải pháp, chính sách tài khóa, tiền tệ, thương mại... Cụ thể, về tài khóa, thực hiện tốt các chính sách đã được Quốc hội thông qua, cấp có thẩm quyền ban hành; theo dõi diễn biến, tình hình trong và ngoài nước, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp để có giải pháp phù hợp; nghiên cứu tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí.

Vốn đầu tư công tiếp tục là động lực quan trọng, hỗ trợ đầu ra cho nhiều ngành, lĩnh vực. Trong năm 2024, tiếp tục tập trung chỉ đạo, đôn đốc, tháo gỡ hiệu quả, kịp thời khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm, đặc biệt là các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, đường cao tốc, liên vùng, ven biển và các chương trình mục tiêu quốc gia; phấn đấu giải ngân hơn 95% kế hoạch được giao.

Về tiền tệ: Thực hiện các giải pháp tín dụng phù hợp, đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế; hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế. Khuyến khích các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, đơn giản hóa thủ tục cho vay, phấn đấu giảm mặt bằng lãi suất cho vay; tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp, người dân.

Về thương mại và du lịch: Kịp thời thông tin về thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng nhanh các tiêu chuẩn mới của nước đối tác xuất khẩu, khai thác hiệu quả các thị trường lớn, tiềm năng, các FTA đã ký kết; tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa; tăng cường đàm phán, trao đổi thông tin, kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp thông quan hàng hóa qua cửa khẩu Trung Quốc. Đẩy nhanh đàm phán, ký kết Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - UAE, các FTA với Brazil, Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR)..., khai thác thị trường thực phẩm Halal để mở rộng thị trường xuất khẩu.

Tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, các chương trình, hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, kết nối cung cầu trong nước... Triển khai đồng bộ các giải pháp về quảng bá, xúc tiến du lịch, vận tải (nhất là vận tải hàng không), xuất nhập cảnh, quản lý thị trường... để đẩy mạnh thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế.

Thực hiện quyết liệt, hiệu quả ba đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực. Tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định kinh doanh... Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, nhất là hệ thống đường cao tốc, cảng hàng không… Chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực trong lĩnh vực công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo... Đẩy mạnh ngoại giao kinh tế phục vụ cơ cấu lại nền kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao, nhất là các lĩnh vực mới, mang tính đột phá. Chủ động, tích cực tham gia các diễn đàn đa phương; nâng cao vị thế, uy tín đất nước trên trường quốc tế.

PV:Xin cảm ơn những chia sẻ của Bộ trưởng!